Home / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích Bài thơ Chí khí anh hùng trích Truyện Kiều Nguyễn Du

Phân tích Bài thơ Chí khí anh hùng trích Truyện Kiều Nguyễn Du

Đề bài: Anh chị hãy phân tích Bài thơ Chí khí anh hùng trích Truyện Kiều Nguyễn Du

Bài làm

Đoạn Chí khí anh hùng (trích Truyện Kiều) thuộc phần gia biến và lưu lạc trên đoạn trường mười lăm năm. Rơi vào lầu xanh lần thứ hai, Thuý Kiều được gặp Từ Hải, người anh hùng rồi đây sẽ cứu vớt nàng ra khỏi cuộc đời thanh lâu đau khổ. Người mà đai diện cho lí tưởng, đạo lí công bằng mà Nguyễn Du gửi gắm khi xây dựng trong tác phẩm. Người mà Nguyễn Du bộc lộ tư tưởng, tình cảm, khối mâu thuẫn khó giải quyết bằng lời của tác giả.

Trước khi đi vào tìm hiểu đoạn trích, ta hãy hiểu xem con người này có gì đặc biệt mà Nguyễn Du giành nhiều ưu ái khi xây dựng Từ Hải là người anh hùng lí tưởng. Một ngựa, một gươm – Từ Hải đã vung lên lưỡi gươm công lí cứu vớt con người khốn khổ, và chắp cánh cho ước mơ hoài bão của họ bay cao, bay xa mãi.

Sự xuất hiện một nhân vật mới trên chặng đường số phận của Thuý Kiều lần này mang một ý nghĩa giá trị nghệ thuật đặc biệt.

Hình tượng Từ Hải không chỉ phản ánh một quan niệm mới mẻ, tự do về quan hệ luyến ái nam nữ.

“Một đời được mấy anh hùng

Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi!”

Chính là lời nói giản dị, chân thành, trân trọng Thuý Kiều của Từ Hải đã là lời tỏ tình tế nhị kín đáo mà phá vỡ khoảng cảnh vốn rất dề xuất hiện giữa nhân vật anh hùng với con người bình thường như Kiều. Có thể nói rằng Nguyễn Du thật có biệt tài xây dựng, khắc họa tính cách từng nhàn vật một cách đậm nét rõ ràng. Đặc biệt là nhân vật Từ Hải. Hơn bất cứ những hình tượng nào khác trong tác phẩm, Từ Hải phản ánh khát vọng tự do một khuynh hướng tự do không chỉ vượt khỏi lễ giáo.

Từ Hải dường như đã bẻ gãy xiềng xích mà xã hội phong kiến trói buộc con người, chàng phủ định chính quyền nhà vua, và đối với chàng tự do cao hơn hết thảy:

“Chọc trời khuấy nước mặc dầu

Dọc ngang nào biết trên đầu có ai!”

Với khí thế ngang tàng của sự tự do, không phải là cảnh:

Xem thêm:  Phân tích đoạn thơ Nỗi thương mình trong Truyện Kiều của Nguyễn Du

“Áo xiêm ràng buộc lấy nhau

Vào luồn ra cúi công hầu mà chi?”

Mà lại cái tư thế hiên ngang giữa đất trời, thoả chí anh hùng:

“Giang hồ quen thói vẫy vùng

Gươm đàn nửa gánh non sông một chèo.”

Hình ảnh cây cung và thanh kiếm đã tạo nên một nét mới trong tínn cách của Từ Hải. Cũng như Kim Trọng, Từ Hải có một tâm hồn cao thượng và đượm chất thơ. Nhưng khác với các nhân vật trong tác phẩm, Từ Hải còn làm độc giả say mê bởi cái cốt cách của một kẻ ngang tàng, hào phóng.

Nguyễn Du đã tài tình xây dựng một hình tượng nhân vật với một cốt cách phi thường nhưng cũng phải gục ngã, xiêu lòng trước vẻ đẹp và tính cách nết na, đoan trang của nàng Kiều. Nhưng cuối cùng, chàng vẫn tìm cho mình con đường khác, con đường vì lý tưởng, vì chí khí của người con trai, vì lợi ích của cộng đồng:

“Nửa năm hương lửa đương nồng

Trượng phu thoát đã động lòng bốn phương

Trông vời trời bể mênh mang

Thanh gươm yến ngựa lên dường thẳng rong.”

“Hương lửa” thời xưa những đôi nam nữ yêu nhau thường thắp đèn châm hương để cúng cáo trời đất. Như vậy, mặc dù trong 6 tháng nhưng tình yêu của họ vẫn nồng cháy nhưng với chí lớn và khát khao công danh sự nghiệp lớn Từ Hải thoắt đã động lòng bốn phương.

“Lòng bốn phương” ở đây là chỉ hình ảnh tượng trưng, ước lệ cho chí nguyện lập công danh, sự nghiệp của Từ Hải. Và hình ảnh “trời bể mênh mang” cũng có ý nghĩa như vậy. Chúng như một sự ước lệ nói lên tầm vóc và chí lớn của Từ Hải.

Hình ảnh “thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong” diễn tả phong thái ung dung của người trượng phu trên con đường gây dựng sự nghiệp. Và có thể kết luận rằng, dù là bất cứ điều gì, có thể là tình yêu cũng không thể cản bước chân của chàng.

phan tich bai tho chi khi anh hung trich truyen kieu nguyen du - Phân tích Bài thơ Chí khí anh hùng trích Truyện Kiều Nguyễn Du

Phân tích Bài thơ Chí khí anh hùng

Trong một tác phẩm dài như thế, mà Nguyễn Du chỉ dùng riêng một từ “trượng phu” dành cho Từ Hải để khẳng định chí lớn của chàng cao ngút ngàng như thế nào.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè (Bảo kính cảnh giới)

Có thể nói, trong truyện Kiều, tác giả đã khắc họa nhân vật Từ Hải khác xa so nhân vật cùng tên trong tác phẩm “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm Tài Nhân.

Sống trong hạnh phúc yêu thương, khi hơi ấm tình cảm vợ chồng ở độ mặn nồng, đằm thắm, Từ Hải vẫn không quên sự nghiệp lớn, chí làm trai mà theo như Nguyễn Công Trứ:

“Chí làm trai nam bắc tây đông

Cho phí sức vẫy vùng trong bốn bể.”

Điểm này ở Từ Hải đã cho thấy sự phù hợp trong tính cách của chàng đó là đội trời đạp đất ở đời. Tư thế ra đi của Từ Hải dứt khoát khồng có chút gì lưu luyến – bịn rịn như Thúc Sinh từ biệt Thuý Kiều, không có lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai. Mà ở đoạn trích Chí khí anh hùng (Truyện Kiều – Nguyễn Du), người Trượng phu mang trong mình tầm vóc lớn lao của thời đại giao cho, đối lập với một không gian bao la, trông vời trời bể mênh mông là tầm vóc của người anh hùng: Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong. Chỉ mới bốn câu thơ thôi Nguyễn Du đã khắc hoạ một nhân vật, người anh hùng bằng xương bằng thịt.

Người anh hùng ra đi không muốn vướng bận nữ nhi, không chút mềm yếu trước lời nói của thê tử:

“Nàng rằng: phận gái chữ tòng

Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi.”

Thuý Kiều là người sâu sắc đến mấy cũng không thoát khỏi chuyện phu – thê quyến luyến. Thúy Kiều rất muốn đi chung con đường cùng với Từ Hải để tiện chăm sóc và lo lắng cho chàng nhưng nàng quên rằng, muốn làm nghiệp lớn thì chí làm trai buộc phải rũ bỏ tất cả, ngay cả tình yêu của mình thì mới thành công được. Vì thế Từ Hải đã trách khéo nàng tâm phúc tương tri tức là hai người đã hiểu rõ lòng dạ của nhau một cách sâu sắc như thế, cần gì phải quan tâm đến chuyện nghĩa theo chồng như đạo Nho bắt làm. Sau đó chàng động viên Thuý Kiều ở nhà yên tâm đợi tin vui:

Xem thêm:  Em hãy nêu cảm nghĩ của mình về tâm sự và cái ngông của Tản Đà qua bài thơ Muốn làm thằng Cuội

“Bao giờ mười vạn tinh binh

Tiếng chuông dậy đất bóng tỉnh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường

Bây giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.”

Còn bây giờ giữa trời đất bao la bốn bể không nhà, nàng mà đi theo chi làm bận tâm thêm, huống chi chưa biết rõ là đi đâu. Vì vậy nàng hãy dằn lòng chờ đợi chỉ một hai năm vội gì. Thế rồi chàng:

“Quyết lời dứt áo ra đi

Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi.”

Hình ảnh con chim bằng được lấy điển tích từ truyện ngụ ngôn kể rằng chim bằng là một giống chim rất lớn, đập cách làm động nước trong ba ngàn dặm, thường tượng trưng cho những người anh hùng có bản lĩnh phi thường, khao khát làm nên sự nghiệp lớn.

Khi miêu tả người anh hùng Từ Hải, Nguyễn Du đi vào miêu tả hành động và cử chỉ ngôn ngữ mang ý nghĩa mạnh mẽ, dứt khoát như: thoắt đã, thẳng giong, sao chưa thoát khỏi, dậy đất, phi thường, vội gì, quyết lời dứtáo ra đi,… Ngoài ra thêm các từ chữ Hán để bộc lộ tư tưởng tình cảm của tác giả, rồi dùng điển cố, điển tích…và cả xây dựng thời gian, không gian mở: nửa năm, bốn phương, trời bể mênh mang, …

Bài thơ "Chí khí anh hùng" của Nguyễn Du từ một cuộc chia li mà nói lên được toàn bộ chí khí anh hùng của Từ Hải. Nguyễn Du đã xây dựng một Từ Hải bước ra từ thế giới của những giấc mơ tươi đẹp và ông mong muốn biến ước mơ đó thành hiện thực, thể hiện một khát vọng sống tự do, công bằng.

Trần Báu

Incoming search terms:

  • phân tích bài thơ chí khí anh hùng

Check Also

Cảm nhận của em về ngày đầu tiên bước vào trường THPT

Cảm nhận của em về ngày đầu tiên bước vào trường THPT

Đề bài: Cảm nhận của em về ngày đầu tiên bước vào trường THPT Bài …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *