Home / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích bài thơ Thương vợ của Tú Xương

Phân tích bài thơ Thương vợ của Tú Xương

Đề bài: Phân tích bài thơ Thương vợ của Tú Xương

Bài làm

Tú Xương là bút danh của Trần Tế Xương. Học vị tú tài, lận đận mãi trên con đường khoa cử: "Tám khoa chưa khỏi phạm trường quy". Chỉ sống 37 năm, nhưng sự nghiệp thơ ca của ông thì bất tử. Quê ở làng Vị Xuyên, thành phố Nam Định. "Ăn chuối ngự, đọc thơ Xương" là câu nói tự hào của đồng bào quê ông.

Tú Xương để lại khoảng 150 bài thơ Nôm, vài bài phú và văn tế, trong đó, có bài trào phúng, có bài trữ tình, có bài vừa trào phúng vừa trữ tình. Bài thơ “thương vợ” ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của người vợ, của người phụ nữ đảm đang, chịu thương chịu khó vì hạnh phúc chồng con.

“Quanh năm buôn bán ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng.

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,            

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.

Một duyên, hai nợ, âu đành phận,

Năm nắng, mười mưa, dám quản công.

Cha mẹ thói đời ăn ở bạc:

Có chồng hờ hững cũng như không!”

Mở đầu bài thơ là hình ảnh bà Tú, người vợ hiền thảo, chịu thương chịu khó, lam lũ, tần tảo nuôi con:

“Quanh năm buôn bán ở mom sông,

Nuôi đủ năm con với một chồng.”

 Qua 2 câu thơ mở đầu nói đến nhân vật chính của bài thơ là người vợ của Tú Xương, một thân một mình nuôi con, nuôi chồng. Trong khi Tú Xương lại thi tới tám lần mà vân không đậu.  Mà đậu được cái tú tài thì rồi cũng làm “quan tại gia” thôi. Hồi đó phải đậu cử nhân mới được bổ tri huyện.

Xem thêm:  Phân tích câu ca dao Thân em như tấm lụa đào Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai

phan tich bai tho thuong vo cua tu xuong - Phân tích bài thơ Thương vợ của Tú Xương

Phân tích bài thơ Thương vợ

Từ “mom” là tổng hợp nghĩa của các từ ven, bờ, vực, thềm, thành một từ sáng tạo của nhà thơ làm giầu thêm cho tiếng Việt. Bà Tú buôn thúng bán bưng quanh năm ở “mom sông” mà nuôi chồng, nuôi con. Một gia cảnh "Vợ quen dạ đẻ cách năm đôi". Các số từ "năm" (con), "một" (chồng) quả là đông đủ. Bà Tú vẫn cứ "nuôi đủ", nghĩa là ông Tú vẫn có "Giày giôn anh dận, ô Tây anh cầm". Câu thứ hai rất hóm hỉnh!

“Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt nước buổi đò đông.”

Câu 3, 4 mượn hình ảnh con cò trong ca dao, tạo thành "thân cò" – thân phận lam lũ, vất vả "lặn lội". Cò thì kiếm ăn nơi đầu ghềnh, cuối bãi, bà tú thì lặn lội… khi quãng vắng, nơi mom sông. Hai cặp từ láy "lặn lội" và "eo sèo" hô ứng, gợi tả một cuộc đời nhiều mồ hôi và nước mắt.

Câu 5, 6 tác giả vận dụng rất hay thành ngữ: "một duyên hai nợ" và "năm nắng mười mưa". Ba tiếng đối ứng thượng, hạ: "âu đành phận", "dám quản công" như một tiếng thở dài vừa có đức hi sinh vừa có sự cam chịu số phận, có cả tấm lòng chịu đựng, lo toan vì nghĩa vụ người vợ, người mẹ trong gia đình. Tú Xương có tài dùng số từ tăng cấp (1-2-5-10) để nói lên đức hi sinh thầm lặng cao quý của bà Tú:

Xem thêm:  Soạn bài hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ tiếp theo

"Một duyên hai nợ âu đành phận,

Năm nắng mười mưa dám quản công".

Tóm lại, bà Tú là hiện thân của cuộc đời vất vả lận đận, là hội tụ của bao đức tính tốt đẹp: tần tảo, gánh vác, đảm đang, nhẫn nại,… tất cả lo toan cho hạnh phúc chồng con. Nhà thơ bộc lộ lòng cảm ơn, nể trọng.

Câu 7 là một tiếng chửi, đúng là cách nói của Tú Xương vừa cay đắng vừa chua chát "Cha mẹ thói đời ăn ở bạc". "Cái thói đời" đó là xã hội dở tây dở ta, nửa phong kiến, nửa thực dân: khi mà đạo lí suy đồi, lòng người đảo điên. Tú Xương tự trách mình là kẻ "ăn ở bạc" vì thi mãi chẳng đỗ, chẳng giúp ích gì cho vợ con.

Câu 8 thấm thía một nỗi đau chua xót. Chỉ có Tú Xương mới nói được rung động và xót xa thế: "Có chồng hờ hững cũng như không?". "Như không" gì? Một cách nói buông thõng, ngao ngán. Nỗi buồn tâm sự gắn liền với nỗi đau thế sự. Một nhà nho bất đắc chí!

Bài thơ “Thương vợ” có cái hay riêng. Hay từ nhan đề. Hay ở cách vận dụng ca dao, thành ngữ và cả tiếng chửi. Chất thơ mộc mạc, bình dị mà trữ tình đằm thắm. Trong khuôn phép một bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật, từ thanh điệu, niêm luật đến vần thơ và phép đối được thể hiện một cách chuẩn mực, tự nhiên, thanh thoát. Tác giả vừa tự trách mình, vừa biểu lộ tình thương vợ, biết ơn vợ.

Xem thêm:  Phân tích bài Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa

Bà Tú là một hình ảnh đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong một gia đình đông con, nhiều khó khăn về kinh tế. Vì thế nhiều người cho rằng câu thơ "Nuôi đủ năm con với một chồng" là câu thơ hay nhất trong bài "Thương vợ".

Trần Báu

Check Also

Cảm nhận của em về ngày đầu tiên bước vào trường THPT

Cảm nhận của em về ngày đầu tiên bước vào trường THPT

Đề bài: Cảm nhận của em về ngày đầu tiên bước vào trường THPT Bài …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *